عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

408

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

استران با كمرها و ماه‌هاى زرين و سيمين و جلاجل [ 1 ] و هودجهايى از ديباج منسوج و نسج ، و فرشهاى گرانمايه از محفوريهاى [ 2 ] ارمنى و قالىهاء اويسى [ 241 ] و بوقلمون ، و دستهاى نسج و منسوج و طبرهاى [ 3 ] معلم [ 4 ] مورد [ 5 ] و تيغهاى هندى و عود قمارى [ 6 ] و صندل مصفرى [ 7 ] و عنبر اشهب ، [ 8 ] و گوران ماده ، و پوستهاى پلنگ بربرى ، و سگان شكارى و چرغان [ 9 ] و

--> [ ( 1 - ) ] جلاجل : بر وزن دلايل سينه بند اسپ كه در آن جرسها نصب كنند ( برهان 581 ) . [ ( 2 - ) ] محفور شهريست بر كنار درياى روم و محفورى فرشهاى منسوج آنجاست ( منتهى الارب 1 ر 307 ) . [ ( 3 - ) ] كذا در هر دو نسخه . شايد املايى از كلمه تبر باشد . چون بعد ازين هم ذكرى از تيغهاست . ولى چون صفات معلم و مورد با تبر نمىچسبد ممكن است اين كلمه را طبريها خواند ، يعنى جامه‌هاى طبرى . كه از طبرستان اصناف جامه‌هاى ابريشمين و صوف خيزد ( اصطخرى 173 ) و اگر مراد از آن فرش طبرى باشد از آمل طبرستان شهرت داشت ( حدود العالم 145 ) . [ ( 4 - ) ] معلم : بضم ميم و فتحهء لام نقشدار و مخطط و منقش ( غياث ) . [ ( 5 - ) ] هر دو : مورر ؟ ولى مورد بضمهء ميم و فتحهء واو و فتحهء راء مشدد بمعنى گلگون و گلدار است ( غياث ) و اين هر دو صفت با جامه يا فرش مىچسبد . [ ( 6 - ) ] عود قمارى : بضمهء قاف عودى كه از قمار شهر جنوبى هند آورده ميشد ، و قمار معرب كمار است ( غياث 478 ) از قمار هندوستان دندان پيل و عود قمارى خيزد ( حدود العالم 65 ) يعقوبى هم در حدود 290 ه . ذكرى از عود قمارى دارد ( البلدان 120 ) . [ ( 7 - ) ] مصفر بر وزن مكرر داراى نشان و رنگ زرد است ( منتهى الارب 2 ر 418 ) . [ ( 8 - ) ] اشهب : رنگى كه سپيدى آن بر سياهى غالب باشد ( منتهى الارب ) . [ ( 9 - ) ] چرغ بر وزن ترس جانوريست شكارى كه در عربى صقر گويند ( برهان 632 ) .